Suu Kyi + Aung San

Vanavond (maandag 2 juni) is op RTL 8, 20.30 - 23.10 uur, de speelfilm 'The Lady' te zien, over het leven van Aung San Suu Kyi, voorvechtster van de democratie in Myanmar, die in 1991 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg. Na jaren verguisd te zijn door het regime is zij na de omwenteling in 2011 in het parlement gekomen en blijft onvermoeibaar actief in de politiek. Zij is inmiddels in het land uitgegroeid tot een icoon. Men wil haar graag als president hebben, maar de huidige grondwet verhindert dat: daar staat namelijk een clausule in (die - vermoed men - eertijds speciaal tegen haar is opgenomen) dat staatsburgers met familie in het buitenland uitgesloten zijn van hoge regeringsposten. Er is wel een grondwetswijziging in de maak, maar het is nog maar de vraag of deze voorwaarde zal worden geschrapt, hoewel velen daarvoor pleiten. Aan de andere kant is er twijfel of Daw (= mevrouw) Suu Kyi wel de juiste eigenschappen en ervaring heeft om president te zijn, en niet beter zich kan beperken tot haar belangrijke rol als inspirator.

Over haar leven vertel ik nu niet, want dat zal wel duidelijk in de film naar voren komen. Wel wilde ik sowieso nog wat schrijven over wat ik heb gezien en bezocht in relatie tot haar. Ik heb haar niet in persoon gezien, maar hoorde wel over haar op het UNkantoor, waar medewerkers van de juridische en parlementaire afdeling (waar ik mijn bureautje had) regelmatig vergaderingen met haar hadden. Ik begreep van hen dat ze geen makkelijke tante is ....Nu ja, om te bereiken wat zij heeft gedaan moet je ook wel keihard zijn!

Na het lezen van haar biografie 'The Lady and the Peacock'  van Peter Popham wilde ik wel eens het huis aan University Avenue zien waar zij vanaf 1988 gewoond heeft en jarenlang huisarrest heeft gehad. Het is extreem beveiligd. Aan de poort en het hek hangen vlaggen van de door haar opgerichte partij, de National League for Democracy, met een pauw erop (vandaar de 'Peacock' in de titel van de biografie). De achterkant ligt aan het Inya meer, waar in 2009 een nogal geschifte Amerikaan op eigen initiatief naar haar toe kwam zwemmen, en uit medelijden door haar in huis werd binnengelaten, waardoor haar huisarrest weer verlengd werd. Ik heb me door een taxi er heen laten brengen, heb wat foto's gemaakt (zie album 'Suu Kyi + Aung San') en ben toen verder langs het meer gaan wandelen. Er stopten bij het huis wel meer auto's met mensen met dezelfde intentie als ik......

Toen Aung San Suu Kyi, na jaren in het buitenland, in 1988 terugkwam in Birma om haar zieke moeder te verzorgen, werd zij allengs door velen gevraagd om politiek actief te worden. Zij heeft uiteindelijk daarin toegestemd omdat zij dit als een verplichting voelde naar haar vader toe, Generaal Aung San, die een grote rol heeft gespeeld bij de onafhankelijkheidswording van Birma. Hij was als militair opgeleid in Japan, en koos aanvankelijk de zijde van Japan in de Tweede Wereldoorlog. Toen hij echter de wreedheid van de Japanners ervoer en zich realiseerde dat Birma onderworpen zou worden aan hun expansiedrift, keerde hij zich tot de Geallieerden. In januari 1947 had hij een ontmoeting met de Britse premier Attlee, waarbij werd overeengekomen dat Birma binnen een jaar onafhankelijkheid zou worden toegekend. Voordat dit echter gerealiseerd werd in 1948, werd Aung San samen met zes andere leden van de Executive Council vermoord, in opdracht van - naar later bleek - voormalig premier U Saw (die hiervoor door de Britten werd veroordeeld en opgehangen). Aung San was toen pas 32, zijn dochter Aung San Suu Kyi twee jaar oud.

Mijn een na laatste weekend in Yangon had ik mezelf getrakteerd op een paar nachten in het mooie hotelletje Garden Home. In hetzelfde straatje ligt op een heuveltje de villa waar Aung San met zijn gezin woonde tot zijn dood. Een prachtig huis (zie foto's in album bij dit verhaal), dat jaren gesloten is geweest voor het publiek, omdat de regering het liefst Generaal Aung San, en daarmee zijn dochter, wilde negeren. Nu kun je het voor het luttele bedrag van omgerekend 25 eurocent bezichtigen; het is nog geheel in oude staat, dwz jaren vijftig, vrij kaal, maar al met al heel sfeervol.

Een derde connectie met Aung San vond ik in restaurant ' House of Memories', een villa in neo-Tudor stijl (vakwerk), waar hij woonde en van waaruit hij zijn politieke werk deed voor hij verhuisde naar de grote villa. Zijn werkkamer is nog ingericht als toen, zie mijn foto's.  

En nu ben ik benieuwd wat er in de film te zien is van dit alles.....