Census

Voor het eerst in dertig jaar vindt er in Myanamar weer een 'census', oftwel volkstelling plaats. Dit is ook op aandringen van internationale hulporganisaties, zoals de UN, die meer bevolkingsgegevens nodig hebben om hun hulpprojecten gerichter en efficienter te kunnen uitvoeren. Hij wordt ook voornamelijk gefinancierd met buitenlands geld.

Jullie hebben er waarschijnlijk wat over gehoord op TV of in de krant gelezen (ik weet uit betrouwbare bronnen dat er achtergrondartikelen in de NRC en Trouw hebben gestaan), maar jullie verwachten van jullie correspondente ter plekke natuurlijk een heet-van-de-naald verslag.... Ik zit inderdaad dicht bij het vuur, want UNFPA, het onderdeel van de UN dat zich nu met de volkstelling bezig houdt, is gevestigd in het gebouwtje achter het kantoor waar ik altijd zit. Ikzelf kom daar nooit, maar heb wel via via gehoord dat men daar geheel dolgedraaid is van al het werk, en ook in angstige spanning zit of alles wel goed zal verlopen.

Een onderdeel dat in elk geval is misgelopen is het verpreiden van grote posters voor billboards en zo, om mensen op te roepen mee te werken aan de census. Die biljetten liggen nu nog in de opslag, en zullen daar ook wel blijven liggen, want nu is het mosterd na de maaltijd. Het was blijkbaar een logistiek probleem om ze overal in het land op tijd te verspreiden, er was ook de mankracht niet voor. Dat is dus verspild geld geweest.

En dat is precies wat veel mensen als bezwaar hebben tegen de hele operatie: het kost allemaal heel veel geld, is dit nu echt wel urgent op dit moment, had het geld niet beter aan armoedebestrijding, betere gezondheidszorg en beter onderwijs, en noem maar op besteed kunnen worden?? Aan de andere kant zou het ook wel weer productie en werkgelegenheid voor het land moeten opleveren. Maar als je dan leest dat alle formulieren in het buitenland gedrukt zijn.... 

Er is veel te doen (geweest en nog steeds) over de aard van de vragen. Aan de burgers wordt bijvoorbeeld ook gevraagd hun inkomen op te geven, en hoewel de regering de verzekering heeft gegeven dat dit niet voor belastingdoeleinden zal worden gebruikt, heeft men daar weinig vertrouwen in, zoals in alles wat de regering zegt of belooft!  Geef ze eens ongelijk, gezien het verleden, dat hier nog maar drie jaar geleden is.

Een andere heikele vraag is die naar bevolkingsgroep. 40 % van de bevolkging behoort tot een bepaalde ethnische minderheid. Er zijn in Myanmar 135 verschillende ethnische groepen, in grote lijnen terug te vinden in de namen van de zeven aparte staten binnen de Unie van Myanmar: Shan, Kayah, Kayin in het oosten; Chin en Rakhine in het westen, Kachin in het verre noorden en Mon in het zuiden. Men kan zijn groep met een nummercode aangeven, maar nu vinden veel mensen dat hun (sub)groep niet is opgenomen in de lijst. Zij weigeren zich te identificeren als lid van een grotere groep en zullen dus hun ethnische achtergrond niet vermelden.

Ook kan men huiverig zijn zijn religie te noemen. De overgrote meerderheid van de Birmezen is Boeddhistisch. Met name in Rakhine staat zijn er echter veel Moslims, die oorspronkelijk uit Bangladesh kwamen. Officieel worden zij nog steeds beschouwd als immigranten, die op zeker moment zullen terugkeren naar het land van herkomst. Velen wonen hier echter al jaren, en noemen zich Rohingya, een naam die niet wordt erkend door de overheid. Er is veel animositeit tussen de Rakhine Burmans (de Birmezen) en deze Rohingya's. Het oude liedje: de 'Bengali' nemen ons onze banen af, ze hebben een eng geloof, zijn niet te vertrouwen. Feit is wel dat deze verschoppelingen geen rechten hebben omdat ze immers niet als legale burgers worden beschouwd. Ze hebben geen recht op onderwijs en gezondheidszorg; velen leven onder erbarmelijke omstandigheden in kampen.. Buitenlandse hulporganisaties zoals Artsen zonder Grenzen hebben hun werk daarom vooral op deze behoeftigen gericht. Dit zette kwaad bloed bij de Rakhine bevolking (waarom voor die moslims wel, en voor ons niet?) en was reden voor de regering om AzG het land uit te gooien wegens voorkeursbehandeling. En het zal  ook als inmenging in nationale aangelegenheden gezien worden dat AzG met hun hulp aan deze 'immigranten' tegen het regeringsstandpunt ingaat.

In Rakhine zijn ook acties geweest tegen UN medewerkers and andere buitenlandse hulpverleners, om dezelfde reden: bevoordeling van de verguisde Moslims.

Welnu, deze Rohingya mogen zich bij de volkstelling niet als zodanig laten registreren; er wordt dan 'Bengali' van gemaakt. Misschien vullen ze het dan maar helemaal niet in....

Als iedereen die Moslim is dat inderdaad opgeeft, zouden er wel eens veel meer moslims kunnen zijn dan de 4 % die de regering altijd heeft gehanteerd. Het aantal werd laag gehouden om onrust over een 'islamistische invasie' te voorkomen.

Samenvattend: het is maar zeer de vraag of alle vragen (juist) worden ingevuld, en wat zijn de cijfers dan waard?? In elk geval levert de volkstelling wel actuele demografische gegevens op, zoals leeftijdsopbouw, gezinssamenstelling, aantal gehuwden/ongehuwden.

De doorsnee ontwikkelde Myanmarburger zoals ik die ontmoet op het UNkantoor heeft er allemaal niet zo'n probleem mee. Mijn cursisten zeiden dat veel mensen de overheidsvoorlichting op TV wegzappen. Ach, doen we in Nederland toch ook met de informatiespotjes van de politieke partijen rond de verkiezingen....

Toen ik vorige week vroeg (onder het mom van spreekvaardigheidsoefening...) hoe het allemaal georganiseerd was: kregen ze de formulieren thuis, of kwam er iemand aan de deur enz, wisten ze dat eigenlijk niet. Iemand zei wel dat er een nummer aan het tuinhek was gehangen, maar waar dat voor diende? Maandag kon men meer vertellen: blijkbaar krijgt een huishouden een dag van tevoren een tijdstip door waarop dan minstens 1 gezinslid aanwezig moet zijn om samen met de 'enumerator' de vragen in te vullen. Maar er waren ook al gevallen bekend waar de vragenlijst van tevoren was afgegeven; lijkt mij ook wel zo handig en tijdbesparend.

Een van het groepje wist te melden dat UNFPA had geinvesteerd in speciale 'scan-pennen' (ik weet de juiste naam niet), waarmee de handgeschreven naam wordt omgezet in een getypte in de computer. Dit voorkomt veel fouten in naamweergave, zoals die in het verleden voorkwamen. De UN betaalt ook mee aan de interviewers, de 'census takers'; van de staat krijgen die per dag 3.000 kyat, van de UN nog eens 10.000, al met al zo'n 10 euro voor 16 bezochte huizen. UNFPA heeft 20 mensen in dienst genomen die de uitbetaling van deze 'fees' moeten controleren. En er zijn 'verifiers' aangesteld om te zorgen dat alles volgens de procedure verloopt. Zo hebben toch nog heel wat burgers profijt van deze 'census'! 

In het foto album 'Census' vind je een aantal berichten uit de kranten hier, waar ik in de bijschriften nog enkele aspecten heb toegelicht.